W czerwcu na zlecenie Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego na synagodze w Klimontowie zawieszono dwie tablice upamiętniające miejscową społeczność żydowską. Oznakowano również pobliski cmentarz żydowski, na którym w latach 60. XX w. zbudowano szkołę. Przy wejściu na cmentarz FODŻ umieściła tablicę informacyjną oraz symboliczną macewę z tablicą z realizowanego przez Narodowy Instytut Dziedzictwa programu „Oznakowanie cmentarzy żydowskich na terenie RP”.

Uroczystość odsłonięcia tablic odbyła się 10 czerwca 2026 r. Uczestniczyło w niej około stu osób, wśród nich potomkowie klimontowskich Żydów i młodzież szkolna.

Bosmat Baruch, dyrektor Departamentu Dyplomacji Publicznej Ambasady Izraela, w swoim przemówieniu podkreśliła: „Żydowskie życie nie było przypisem w historii tego miasta — było jednym z jej najważniejszych rozdziałów. Pamięć o Żydach z Klimontowa należy nie tylko do historii Żydów. Należy do historii tego miasta, do historii Polski oraz do naszego wspólnego dziedzictwa ludzkości”.

Głos zabrał Grzegorz Jopkiewicz z Referatu ds. kontaktów z diasporą żydowską Ministerstwa Spraw Zagranicznych, który przypomniał: „Niemiecka okupacja doprowadziła do zniszczenia świata, który przez stulecia rozwijał się w Klimontowie. Żydowscy mieszkańcy miasta zostali pozbawieni swoich praw, majątków i godności, a następnie skazani na zagładę. Wraz z ich śmiercią zakończyła się wielowiekowa obecność społeczności, która stanowiła istotną część tożsamości Klimontowa. Spotykamy się dziś także, aby uczcić pamięć żydowskich mieszkańców Klimontowa, zamordowanych w nocy z 16 na 17 kwietnia 1945 r. przy ul. Sandomierskiej. Byli oni członkami rodzin żydowskich młynarzy, którzy powrócili do rodzinnego miasta”.

Odczytano listy Marka Goździewskiego – burmistrza Klimontowa, Joanny Turskiej – córki związanej z Klimontowem Haliny Paszkowskiej-Turskiej oraz Eleonory Bergman – byłej dyrektor Żydowskiego Instytutu Historycznego, badaczki dziejów gmin żydowskich i architektury synagog. Andrzej Nowak-Arczewski przeczytał fragmenty książki Zmiłuj się nad nami.

Zebrani modlili się na cmentarzu żydowskim. W Miejsko-Gminnym Ośrodku Kultury odbyło się spotkanie z potomkami klimontowskich Żydów, którzy później zwiedzili Izbę Pamięci Ziemi Klimontowskiej.

Upamiętnienie odbyło się z inicjatywy Yechezkela Anisa i zostało sfinansowane przez potomków żydowskich emigrantów z Klimontowa. Partnerami projektu byli Friends of Jewish Heritage in Poland oraz Narodowy Instytut Dziedzictwa. Wsparcie okazali m.in.: Andrzej Borycki, Marek Choina, Marek Jońca, Danuta Król-Chuchnowska – dyrektor Zespołu Szkół w Klimontowie, Marcin Maziarz – dyrektor MGOK, Mirosław Szeląg.

fot. Renata Zawadzka-Ben Dor 

 

» powrót